ثمین باغچه بان
SAMIN BAGHCHEHBAN : A PROFILE | English Text Below
منبع: «موسیقیدانان ایرانی» (جلد یکم)، نوشته پژمان اکبرزاده، انتشار نوید شیراز، ۱۳۷۹ / ۲۰۰۰.
متولد ۱۳۰۴ / ۱۹۲۵ در تبریز. پدرش جبار باغچه بان، بنیانگذار آموزشگاه ناشنوایان در ایران بود.
ثمین کودکی را در شیراز گذراند و در سالهای بعد، پس از پایان تحصیلاتش در هنرستان عالی موسیقی (کنسرواتوار تهران) در رشته نوازندگی اُبوا، با دریافت بورس از دولت ترکیه، راهی این کشور شد و در کنسرواتوار دولتی آنکارا تحصیلات خود را در رشته آهنگسازی به پایان برد.
در این دوران با اِولین، خواننده اپرا اهل ترکیه ازدواج کرد. همسرش بعدها نقشی بنیادین در گسترش هنر اپرا و آواز گروهی در ایران ایفا کرد.
باغچهبان در سال ۱۳۲۹ / ۱۹۵۰ به ایران بازگشت و ضمن سالها تدریس در هنرستان عالی موسیقی، آثار گوناگونی با الهام از موسیقی محلی ایران آفرید؛ از آنجمله، «سوییت بومی وار» در سه بخش که بارها توسط ارکستر سمفونیک تهران نواخته شده است؛ «رباعی» روی سروده های بابا طاهر، برای آواز و پیانو؛ «متل» برای آواز گروهی؛ آلبوم «رنگین کمون» برای تکخوان، آواز گروهی و ارکستر. «رنگین کمون» در سال ۱۹۷۸ با گروه همسرایان میترا (فرح) و ارکستر سمفونیک رادیو وین به رهبری توماس کریستین داوید اجرا و به صورت صفحه منتشر شد. اِولین باغچه بان و بهجت قصری تکخوانان این آلبوم بودند.
بشنوید: بخش هایی از آلبوم «رنگین کمون»
(روز برف بازی، گربه ای که مادره، کرنگ بلا، نوروز تو راهه…)
در سال ۱۳۴۶ / ۱۹۶۷ هم نیز برای جشن گشایش تالار رودکی در تهران، «زال و رودابه» ساخته ثمین باغچه بان (روی سروده های فردوسی) با ارکستر سمفونیک تهران به رهبری حشمت سنجری اجرا شد.
ثمین باغچه بان کوششهایی را نیز برای گردآوری ترانههای محلی ایرانی انجام داد و تعدادی را نیز برای آواز گروهی تنظیم کرد. این تنظیمها همچنان در بسیاری از برنامه های کُرال در ایران اجرا می شوند.
چندی سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، باغچه بان همراه با خانواده به ترکیه کوچ کرد. فعالیتهای او در پی مهاجرت، عملا متوقف شد. او در چهارشنبه سوری سال ۱۳۸۶ / ۲۰۰۸ درگذشت و در گورستان ایرانیان استانبول به خاک سپرده شد.
از ثمین و اِولین باغچه بان سه فرزند به نامهای کامبیز، کاوه و فرهنگ به یادگار مانده است؛ کاوه استاد آهنگسازی دانشگاه فنی ییلدیز در استانبول است و فرهنگ نوازنده کنترباس در ارکستر اپرای این شهر.
منبع: «موسیقیدانان ایرانی» (جلد یکم)، نوشته پژمان اکبرزاده، انتشار نوید شیراز، ۱۳۷۹ / ۲۰۰۰.
بشنوید:
ما بی وطن ها… – برنامه یادبود ثمین باغچه بان (رادیو زمانه – ۲۰۰۸)
Samin Baghcheban Memorial by Pejman Akbarzadeh, Radio Zamaneh, 2008
The composer Samin Baghcheban (Baghtcheban or Baghchehban) was born in 1925 in Persia. He is considered as one of the pioneers of the Persian polyphonic music.
Baghchehban studied at the Tehran Conservatory of Music and Ankara State Conservatory. Since 1950 to 1979 he was a composition professor at the Tehran Conservatory. In the meantime he composed various orchestral, choral and vocal pieces inspired from Persian folk music including “Boumivar” [in a Traditional Way], Suite for Orchestra, received its first performance by the Tehran Symphony Orchestra, conducted by Farshad Sanjari, Ranginkamun [Rainbow] for soloists, choir and orchestra, performed by Vienna Radio Symphony Orchestra and Persian soloists, conducted by Thomas Christian David, which was released as LP in 1978.
Following the 1979 Revolution in Persia (Iran), Samin Baghtcheban immigrated to Turkey and passed away in 2008 in Istanbul. He is buried in the Persian Cemetery of the city.
Baghcheban is survived by three sons Kambiz, Kaveh and Kambiz. Kaveh is a composition professor at the Yildiz Technical University and Farhang is a double bass player at the Istanbul Opera Orchestra.
SOURCE: “PERSIAN MUSICIANS” (Vol. 1), by Pejman Akbarzadeh. Navid-e Shiraz Publications, 2000.
* BBC Persian Service: Samin Baghcheban Returns with Chaharshanbeh-Souri (text)
[Tags: Persian music, Iranian composers, Persian symphonic music, Baghcheban Family, Teheran Symphony Orchestra]